Woda jest zasobem zdrowia publicznego, bezpieczeństwa żywnościowego, ekosystemów, rzek, mokradeł i przyszłych pokoleń. Dlatego polityka wodna nie może odpowiadać wyłącznie na pytanie, jak dostarczyć więcej wody do obecnego modelu produkcji. Musi także pytać, czy ten model jest tym, który warto wzmacniać.
Raport Europejskiego Funduszu Rozwoju Wsi Polskiej (EFRWP) o gospodarowaniu wodą w rolnictwie i przetwórstwie rolno-spożywczym zbiera wiele cennych danych i trafnie pokazuje, że woda powinna stać się jednym ze strategicznych zasobów państwa. Diagnozuje niski poziom retencji, ograniczony monitoring poboru, niewielką skalę nawadniania, problemy melioracji, bariery administracyjne i zły stan wód powierzchniowych. Wskazuje też konkretne narzędzia naprawcze: rozwiniętą retencję, modernizację melioracji, uproszczenie procedur, opomiarowanie poboru, rozwój nawadniania i lepszą koordynację instytucji.
To ważna diagnoza, która ma jednak w dużej mierze charakter zebrania faktów, problemów i możliwych działań technicznych. Mniej miejsca poświęcono głębszej analizie tego, czy obecny system rolno-produkcyjno-wodny rzeczywiście „się spina” – i czy same działania naprawcze wystarczą. W sytuacji pogłębiającego się kryzysu pytanie tylko o to, jak zatrzymać więcej wody z opadów, jak lepiej ją mierzyć i jak skuteczniej nawadniać uprawy, może być niewystarczające. Potrzebna jest także analiza modelu produkcji żywności, który ta woda ma wspierać: jakie kierunki produkcji finansujemy, jakie zasoby zużywamy, jakie koszty środowiskowe zostają w kraju i czy struktura produkcji odpowiada potrzebom zdrowej diety oraz odpornego systemu żywnościowego.
Bibliografia i źródła
1. Europejski Fundusz Rozwoju Wsi Polskiej, Raport o gospodarowaniu wodą w rolnictwie i przetwórstwie rolno-spożywczym, 2026.
2. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Plan Strategiczny dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027, wersja pełna 7.2.
3. Instytut Zrównoważonej Gospodarki, Dzieląc kłos na czworo. Jak zrównoważyć polski system żywnościowy?, 2026.
4. Fundacja ProVeg, Globalne wyzwania, lokalne strączki. Raport z okrągłego stołu interesariuszy wokół roślin strączkowych, 2026.